Een functie die je pas ziet als het misgaat
Wie in het stadion van Helmond Sport rondloopt, ziet hem zelden op de voorgrond. Geen microfoon, geen plek langs de zijlijn, geen applaus vanaf de tribune. Toch is er op wedstrijddagen iemand bij wie alles samenkomt: René Fransen. Al zes jaar is hij veiligheidscoördinator bij Helmond Sport en eindverantwoordelijk voor de veiligheid van supporters, spelers, medewerkers en bezoekers. Het is een rol die grotendeels in de luwte wordt uitgevoerd, maar die draait om anticiperen, afstemmen en het bewaren van rust juist zodat problemen uitblijven.
Van mariniers naar maatwerk
René is 61 jaar, woont in Cuijk en runt naast zijn werk bij Helmond Sport een particulier recherchebureau, gespecialiseerd in bedrijfsrecherche zoals fraude, diefstal en verzuim. Zijn loopbaan begon niet in het voetbal, maar bij de mariniers, waar hij vijf jaar diende en later ook in Noorwegen verbleef. Die periode legde de basis voor zijn manier van werken: gestructureerd, rustig en altijd met oog voor verantwoordelijkheid. Toen Michiel van Veen (bestuurslid) hem zes jaar geleden belde met de vraag of hij interesse had in de functie van veiligheidscoördinator, had René nauwelijks een beeld van wat de rol precies inhield. “Ik ben er eigenlijk helemaal blanco ingestapt,” zegt hij. “Maar misschien was dat juist mijn voordeel.”
Leren door te kijken en te doen
Die eerste periode was intensief. Binnen het betaald voetbal is een veiligheidscoördinator verplicht en daar hoort een hbo-opleiding bij, opgezet in samenwerking met de KNVB en Integrale Veiligheid. René liep mee bij andere clubs, was aanwezig bij grote wedstrijden en gebruikte de coronaperiode om uitwedstrijden rustig te analyseren. “Je leert vooral door te kijken hoe anderen het doen,” zegt hij. “En daarna bepaal je je eigen lijn.”
Een organisatie die moest groeien
Die lijn werd bij Helmond Sport stap voor stap zichtbaar. Bij zijn start was de stewardorganisatie klein en versnipperd. Samen met de club werd de structuur volledig herzien, met een duidelijke hiërarchie, betere communicatie, certificering en professionele middelen. Het aantal stewards groeide van ongeveer twaalf naar ruim dertig, allemaal vrijwilligers, aangevuld met ingehuurde beveiliging wanneer dat nodig is. “Vrijwillig betekent niet vrijblijvend,” benadrukt René. “Iedereen moet weten wat zijn rol is en waar zijn verantwoordelijkheden liggen.”
René werkt daarnaast samen met ROC-leerlingen die tijdens wedstrijden meelopen, wat voor hen een waardevolle ervaring en een mooie toevoeging op hun cv is. Ook geeft hij gastcolleges bij de hbo-opleiding Integrale Veiligheid. Tegelijkertijd blijft Helmond Sport op zoek naar nieuwe stewards. Geïnteresseerden kunnen contact opnemen met Ons voor meer informatie.
Gastvrijheid en beheersbaarheid in balans
De overgang naar het nieuwe stadion bracht nieuwe uitdagingen met zich mee. René dacht mee over looproutes, ingangen en zichtlijnen, altijd met de balans tussen gastvrijheid en beheersbaarheid in het achterhoofd. “Je wilt geen fort bouwen, maar ook geen situatie creëren waarin je de controle verliest.” Wedstrijden worden zes weken van tevoren voorbereid in overleg met politie, gemeente en de bezoekende club. Op basis van risicoanalyses wordt bepaald welke maatregelen nodig zijn, zoals verplichte bus combi’s of extra beveiliging. “Het draait niet om wantrouwen,” zegt hij, “maar om voorspelbaarheid.”
Beslissingen nemen onder druk
Tijdens wedstrijden houdt René onder andere toezicht vanuit de commandoruimte ondersteund door bijna 55 camera’s in en rond het stadion. Incidenten worden direct gemonitord. Wordt een wedstrijd stilgelegd, dan verschuift de verantwoordelijkheid: de scheidsrechter gaat over het spel, de politie over de openbare orde buiten, en René over de veiligheid in het stadion. Sinds kort is hij degene die uiteindelijk beslist of een wedstrijd veilig hervat kan worden. Voorheen lag deze verantwoordelijkheid bij de scheidsrechter. “Dat zijn momenten waarop je moet voelen wat er speelt,” zegt hij. “Je kijkt naar sfeer, reacties en risico’s. Soms moet je snel handelen, soms juist even afwachten.”
Iedere supporter is gewoon een supporter
René staat bekend om zijn nuchtere en menselijke benadering. Hij plakt geen labels en vermijdt stigmatisering. “Voor mij is iedere supporter gewoon een supporter,” zegt hij. Fanatieke sfeer hoort bij voetbal en mag er zijn, zolang het binnen de afspraken blijft. Tegelijkertijd is hij helder over grenzen. Vuurwerk, geweld of intimidatie richting stewards wordt niet getolereerd. “Mijn mensen moeten veilig hun werk kunnen doen. Daar ben ik heel duidelijk in.”
Om goed te weten wat er leeft op de tribunes werkt René nauw samen met Mark Ooms, de Supporters Liaison Officer van Helmond Sport. Door korte lijntjes en open communicatie krijgen zij snel inzicht in wat er speelt onder supporters en kunnen eventuele spanningen vroegtijdig worden besproken. In zijn aanpak kiest René vaak voor maatwerk: wat draagt op dat moment het meest bij aan rust en veiligheid?
Regels, realiteit en roken
Een minder zichtbaar maar hardnekkig dossier is het rookbeleid. Het stadion is volledig rookvrij en overtredingen worden direct beboet. René ziet hierin de spanning tussen regelgeving en de praktijk op de tribune. “Het voelt soms krom, maar uiteindelijk is de club verantwoordelijk voor wat er in het stadion gebeurt.”
Juist daarom hamert hij op communicatie en bewustwording. “Veel supporters weten niet dat één sigaret de club al duizenden euro’s kan kosten. Die boetes lopen bovendien steeds verder op, ze worden telkens hoger en kunnen uiteindelijk zelfs verdubbelen. Op termijn kan dat betekenen dat het geld kost dat je anders had kunnen investeren in de selectie.
Volgens René is dit geen probleem dat je alleen met handhaving oplost. “Dit moeten we samendoen, club en supporters. Als je uitlegt wat de gevolgen zijn, merk je vaak dat mensen er wél begrip voor hebben en hun gedrag aanpassen.
Werken in de luwte
Gemiddeld besteedt René vijftien tot twintig uur per week aan zijn rol bij Helmond Sport. Overleggen, evaluaties, rapportages en aanwezigheid bij uitwedstrijden horen daarbij. Als alles rustig verloopt, blijft zijn werk onzichtbaar en dat is precies de bedoeling. “Als niemand mij nodig heeft, heb ik mijn werk goed gedaan,” zegt hij. “Escalatie betekent dossiers, boetes en extra werk. Rust is altijd beter.”
Meer dan alleen handhaven
Privé heeft René een partner, twee kinderen en een hond. Hij sport, loopt hard en blijft graag in beweging. De combinatie van zijn recherchewerk en de veiligheidsrol bij Helmond Sport past hem goed, omdat beide draaien om mensen, gedrag en keuzes. Hij ziet maatschappelijke ontwikkelingen, zoals toenemend drugsgebruik onder jongeren en probeert waar mogelijk signalerend en verbindend te werken. “Iemand een stadionverbod geven is makkelijk,” zegt hij. “De vraag is of je er altijd iets mee oplost.”
Vertrouwen als fundament
Na zes jaar voelt Helmond Sport voor René nog steeds als een warme omgeving. Bestuur, politie en gemeente weten wat ze aan hem hebben. Afspraak is afspraak. “Ik draag altijd de pet van Helmond Sport,” zegt René, “maar wel met oog voor iedereen.”
Als hij tijdens een wedstrijd even de tijd heeft om naar het veld te kijken en alles goed verloopt, voelt hij vooral trots. Trots op de club, maar ook op de trouwe supporters die week in, week uit achter Helmond Sport staan. Veiligheid is voor René geen kwestie van controleren, maar van vertrouwen organiseren, zodat voetbal kan blijven wat het moet zijn: emotie, ontspanning en samen beleven.
